On birer kiiden oluan iki tak覺m aras覺nda oynanan ve oyuncular覺n k羹re bi癟iminde iirilmi 繹zel bir topu el ve kollar覺n覺 kullanmadan rakip kaleye sokmas覺na dayanan spor dal覺d覺r.
襤lk zamanlardan bu yana, k羹re eklinde yuvarlanan cisimler bir oyun ve spor arac覺 olarak insanolunun dikkatini 癟ekmitir. Futbol oyununun ilk defa nerede ve ne zaman oynand覺覺 bilinmemektedir; fakat tarihi aratrmalara g繹re ayakla oynanan top oyunlar覺n覺n S羹merlere kadar ulat覺覺 bilinmektedir.

M覺s覺r’da mezarlardaki duvar resimlerinde ayakla top oynayan insan fig羹rlerine rastlanm覺t覺r. Hatta bu zamandan kalma, 7.5 cm 癟ap覺nda deri veya ketenden yap覺lm覺 toplar 2500 y覺l 繹nceden g羹n羹m羹ze kadar ulam覺t覺r ve kimi m羹zelerde sergilenmektedir. Homeros da “Odiesa”da top oyunlar覺ndan bahseder.

M. 2500 y覺llar覺nda da in’de yere dikilmi iki m覺zrak aras覺ndan bir topu tekmelemek suretiyle ge癟irmeye 癟al覺arak talim yap覺ld覺覺 bilinmektedir

Orta Asya T羹rklerinin de k覺z ve erkeklerden kurulu karma tak覺mlarla, topa elle dokunmadan, sadece ayak ve kafa ile vurularak rakip kaleden i癟eri atmaya 癟al覺arak bir oyun oynad覺klari kaynaklarda yer al覺yor. 襤癟lerinde Kagarl覺 Mahmut’un da bulundugu pek 癟ok tarih癟inin kitaplar覺nda da T羹rklerin oynad覺覺 “Tep羹k” isimli bir oyundan bahsedilir. Bu oyunun s繹ylenen kurallar覺 g羹n羹m羹z futbolununkilere olduk癟a benzer. Elle oynamak yasakt覺r, faull羹 hareketler tespit edilmitir, top oyun alan覺n覺n d覺覺na 癟覺kamaz.

G羹n羹m羹z modern futbolunun temeli ise Romal覺 askerler aras覺nda oynanan harpastum adl覺 oyundur. Futbolun Avrupadaki tarihi ise b羹y羹k bir tart覺ma konusudur. Frans覺zlar, 襤ngilizler ve 襤talyanlar futbolun ilk defa kendi 羹lkelerinden dier 羹lkelere yay覺ld覺覺n覺 iddia etmektedirler. Lakin futbol tarih boyunca hemen hemen b羹t羹n medeniyetlerde benzer bi癟imlerde boy g繹stermi olsada bug羹nk羹 haline en yakin eklini 17. y羹zy覺lda 襤ngiltere’de alm覺t覺r.

Daha sonraki geliimi ise 繹yle g繹sterilebilir:

1841 – Futbol topunun tam bir k羹re bi癟iminde olmas覺n覺n kabul羹

1800′l羹 y覺llarda bir futbol topu
1848 – “Cambridge kurallar覺” ad覺 alt覺nda futbol kurallar覺 toplanm覺 ve bu kurallarla ilk futbol ma癟覺 Cambridge’de 繹grenciler aras覺nda ilk futbol ma癟覺n覺n oynanmas覺.

1855 – Bir 襤ngiliz tak覺m覺n覺n ilk kez yurt d覺覺na 癟覺karak futbol oynamas覺 ve b繹ylece Almanya’da futbolun temelini atmas覺

1857 – 襤ngiltere’de ilk futbol kul羹b羹 Sheffield Club’in kurulmas覺.

1863 – 襤ngiltere Futbol Federasyonu’nun ve b繹ylece modern futbolun douu

1870 – Portekiz’de oturan 襤ngilizlerin burada futbolu yaymaya balamalar覺.

1871 – “Kral Kupas覺” veya “襤ngiltere Federasyon Kupas覺” n覺n balamas覺

1893 FA Kupas覺 Final ma癟覺nda kullan覺lan top
Wolves 1 Everton 0
1872 – “襤ngiltere-Isko癟ya” : ilk milli ma癟.

1875 – Kalelere 羹st direk konulmas覺 ve topa kafayla vurulmas覺na izin verilmesi

1876 – Korner kural覺n覺n kabul羹

1879 – Glasgow’dan Darwen’e para teklifiyle futbolcu getirilerek profesyonellik yolunun a癟覺lmas覺.

1882 – Futbol kurallar覺nda deiiklik yapmaya yetkili “International Board”un kurulmas覺

1885 – Profesyonelliin 襤ngiltere’de resmen kabul羹

1886 – Ofsayt kural覺n覺n kabul羹

1889 – Danimarka ve Hollanda’da futbol federasyonlar覺n覺n kurulmas覺

1890 – Futbol ma癟lar覺nda tam yetkinin hakemlere verilmesi

1891 – Penalt覺n覺n kabul羹

1893 – Amerika’da ilk futbol federasyonunun Arjantin’de kurulmas覺

1895 – 襤ngiltere’de bayanlar覺n ilk futbol ma癟覺n覺 oynamas覺

1899 – S羹renin 90 dakika, 繹l癟羹lerin 118.4 x 91.4 olarak belirlenmesi

1901 – Sheffield United – Tottenham Hotspur federasyon kupas覺 finalini 110.802 kiinin izlemesi.

1902 – 襤ngiltere d覺覺nda oynanan ilk milli ma癟ta Avusturya’n覺n Macaristan’覺 5-0 yenii.

1903 – Averaj覺n kabul羹

1904 – Bel癟ika, Fransa, Danimarka, Hollanda, 襤spanya, 襤sve癟, 襤svi癟re’nin FIFA’y覺 kurmas覺

1906 – K覺talar arasi ilk milli ma癟ta G羹ney Afrika’n覺n Brezilya’y覺 Brezilya’da 5-0 yenii.

1907 – Kendi sahas覺nda bulunan bir futbolcunun ofsayt say覺lmamas覺n覺n kabul羹

1908 – Londra Olimpiyat Oyunlar覺’nda futbolun ilk kez olimpiyat oyunlar覺nda yer almas覺.
Futbolun T羹rkiye’ye Gelii

Modern futbolun 襤ngiltere’den 癟覺karak yay覺lmas覺 s覺ras覺nda Osmanl覺 襤mparatorluunun belli bal覺 ticaret limanlar覺ndaki kentlere yerleen 襤ngilizler futbolu 羹lkemize sokan kiiler olmulard覺r. 襤stanbul, 襤zmir, Selanik futbolun oynand覺覺 ilk 3 ehir olmutur. Buralarda 襤ngilizler futbol oynarken Rumlar da onlara kat覺lm覺lar ve hem futbol oynayanlar hem de tak覺mlar 繹nemli say覺da artm覺t覺r. Osmanl覺 topraklar覺nda ilk futbol ma癟覺n覺n 1875′te Selanik’te oynand覺覺 bilinmektedir. 1877 y覺l覺nda ise 襤zmir’in Bornova 癟ay覺rlar覺nda futbol ma癟lar覺 yap覺lm覺t覺r. Ancak, bu s覺ralarda M羹sl羹man gen癟lerin futbol oynamalar覺 ho kar覺lanmayaca覺 i癟in. T羹rklerin futbol oynamalar覺 i癟in biraz daha s羹re ge癟mesi gerekmitir. 襤zmir’de ilk futbol kul羹b羹 1984 y覺l覺nda 襤ngilizler taraf覺ndan kurulmu ve ad覺 “Football Club Smyrna” olmutur. 襤stanbul’da futbol oynanmaya balanmas覺 ise ancak 1895 y覺l覺nda Kad覺k繹y ve Moda’da olmutur. 襤zmir’den 襤stanbul’a g繹癟en 襤ngilizler burada futbol oynam覺lard覺r. Buradaki Rumlarda futbola merak sarm覺lard覺r ve futbol 襤stanbul’da 癟ok b羹y羹k bir h覺zla yay覺lm覺t覺r