OSMANLI DEVLET襤N襤N KURULUS DEVR襤(1299-1453)
KURULUS DEVR襤 HKMDARLARI:
I.Osman, Orhan Bey, I.Murat, I.Bayezid(Y覺ld覺r覺m), I.Mehmet(elebi), II.Murat, II.Mehmet(Fatih) in ilk iki y覺l覺

KAYI BOYU:
Osmanl覺lar ouzlar覺n Bozok kolunun Kay覺 boyuna mensuptular. Kay覺lar Malazgirt Zaferi’nin ard覺ndan
Anadolu’ya gelmisler, Anadolu Sel癟uklu Sultan覺 Alaaddin Keykubat taraf覺ndan kendilerine yurtluk olarakverilen Ankara yak覺nlar覺ndaki KARACADA y繹resine yerlesmislerdir. Burada bir s羹re kalan Kay覺lar Erturul Gazi y繹netiminde S繹羹t ve Domani癟 y繹resine yerlesmislerdir.

OSMAN BEY DNEM襤 (1281-1324)
NEML襤 OLAYLAR: Karacahisar覺 Bizanstan alm覺s, uc beyliine atanm覺st覺r. Bilecik, ineg繹l, Yarhisar ve Yenisehri alarak, 襤zmite yaklast覺. Bizans Tekfurlar覺n覺 KOYUNH襤SAR savas覺nda yendi. Koyunhisar savas覺n覺n sebebi: Osmanl覺lar覺n 襤zmit’e yaklasmalar覺ndan korkuya kap覺lan Bizans Tekfurlar覺n覺 anlasarak Osmanl覺lar 羹zerine y羹r羹mesi.
Sonu癟lar覺 ve nemi: Bu savas覺 Osmanl覺lar kazand覺.B繹ylece Bursa’n覺n kuzeyi hari癟 羹癟 taraf覺Osmanl覺 topraklar覺yla 癟evrildi. Mudanya fethedilmis, Bursa kusat覺lm覺st覺r.
OSMAN BEY HAKKINDA: Erturul Gazi’nin 繹l羹m羹nden sonra beyliin bas覺na ge癟mis, 1320 den itibaren rahats覺zl覺覺 sebebiyle askeri harekat覺n bas覺na olu Orhan Beyi ge癟irmisti. Seyh Edebalinin k覺z覺yla evlenmis, ahilerin desteini kazanm覺st覺r. T羹rbesi Bursa’da GMSL KMBET’dedir.

ORHAN BEY DNEM襤(1324-1362)
NEML襤 OLAYLAR: Bursa’n覺n al覺nd覺(1326) Maltepe (Palekanon) Savas覺 (1329) yap覺ld覺. 襤znik ve Kocaeli fethedildi. Karesioullar覺 Beylii Osmanl覺lara kat覺ld覺.
Rumeli’ye ge癟ildi Bursa’n覺n fethi: Osman Gazi d繹neminde baslayan kusatma, tekfurun sehri teslimiyle son buldu.(1326) Maltepe (Palekanon) Savas覺 (1329):
Sebep: Osmanl覺lar覺n Kocaeli Yar覺madas覺ndaki fetihleri ve 襤znik’i kusatmalar覺
Savas: Bizans imparatoru III.Andreanikos ile Osmanl覺 h羹k羹mdar覺 Orhan Bey
aras覺nda yap覺ld覺 (1329)
Sonu癟lar覺 ve nemi: Savas Osmanl覺lar覺n zaferiyle sonu癟land覺. O g羹ne kadar dikkat 癟ekmeyen Osmanl覺lar 繹n plana 癟覺kt覺. 襤znik ve Kocaeli’nin Fethi: Maltepe savas覺ndan sonra 襤znik fethedildi, Kocaeli yar覺madas覺n覺n fethi b羹y羹k 繹l癟羹de tamamland覺. Karesioullar覺 Beyliinin Al覺nmas覺: Karesi Bey’in 繹l羹m羹yle, oullar覺 aras覺ndaki
taht kavgas覺ndan yararlanan Orhan Bey bu beylii Osmanl覺 s覺n覺rlar覺na katt覺.
nemi:
Osmanl覺lar karesi topraklar覺na sahip olarak, Marmara k覺y覺lar覺na ve anakkale boaz覺na ulast覺lar.
Osmanl覺lar Karesi Donanmas覺na sahip oldular.
Hac覺 襤lbey, Evrenus Bey, Ece Halil gibi deerli Karesi komutanlar覺 Osmanl覺 hizmetine girdiler.
Osmanl覺lar Rumeli’ye ge癟meyi d羹s羹nmeye baslad覺lar.
Rumeli’ye Ge癟is:
Rumeli’ye Ge癟isi Kolaylast覺ran Sebepler:
Osmanl覺lar覺n Karesi topraklar覺na ve Donanmas覺na sahip olmas覺.
Osmanl覺lar覺n H覺r覺stiyanlara ait topraklara sahip olma ideali (Gaza).
T羹rkmenlere Yurt bulma ihtiyac覺.
Bizans’覺n Balkan milletlerine kars覺 Orhan Beyden yard覺m istemesi.
OLAY: Bizans 襤mparatoru Kantakuzen Edirne’yi kusatan S覺rp ve Bulgarlara kars覺 Orhan Bey’den yard覺m istedi. Orhan Bey bunun 羹zerine olu S羹leyman Pasa’y覺 yard覺ma g繹nderdi. Edirne’yi kusatan S覺rp ve Bulgarlar覺 yenen S羹leyman Pasa’n覺n yard覺mlar覺na kars覺l覺k Bizans Gelibolu Yar覺madas覺’ndaki 襤MPE kalesini Osmanl覺lara verdi.(1353)
NOT: impe kalesi Osmanl覺lar覺n Balkanlardaki fetihleri i癟in 繹nemli bir 羹s olmustur.

ORHAN BEY DNEM襤NDE RUMEL襤’DEK襤 FET襤HLER:
Orhan bey’in olu S羹leyman Pasa Gelibolu’yu ele ge癟irerek Kesan, Malkara, Tekirda, orlu ve
L羹leburgaz’覺 fethetmistir.
ORHAN BEY DEVR襤NDE DEVLET TESK襤LATINDAK襤 GEL襤SMELER:
Ge癟ici divan teskilat覺 kuruldu.
YAYA ve MSELLEM ad覺yla ilk d羹zenli ordular olusturuldu.
襤znik’de ilk Osmanl覺 Medresesi kuruldu.
OSMANLILARIN RUMEL襤’DEK襤 襤SKAN S襤YASET襤N襤N ZELL襤KLER襤:
Yeni fethedilen yerlere 繹ncelikle g繹癟ebe T羹rkler yerlestirilir, b繹ylece bunlar覺n yerlesik hayata ge癟meleri salan覺rd覺.
Fethedilen yerdeki yerli halktan ayaklanma 癟覺karma ihtimali olanlar baska yerlere iskan edilirlerdi.
G繹癟menler iskan yerine yak覺n yerden al覺n覺rlard覺. B繹ylece halk覺n yeni yere uyumu daha kolay olurdu.
襤skan edilenlere ihtiyac覺 olan malzeme verilir ve bir s羹re vergi al覺nmazd覺.

I. MURAT DNEM襤 (1362-1389) Orhan Bey’in 繹l羹m羹yle yerine olu I.Murat (H羹davendigar) ge癟ti.
I. MURAT DNEM襤NDE ANADOLUDA GEL襤SMELER: Ankara Karamanoullar覺ndan geri al覺nd覺. Olu Y覺ld覺r覺m Bayez覺d’覺 Germiyan Beyi’nin k覺z覺yla evlendirerek onlardan K羹tahya, Tavsanl覺, Simav ve dolaylar覺 癟ehiz olarak al覺nd覺. Hamitoullar覺ndan Eridir ve 癟evresi sat覺n al覺nd覺. Karaman Beyi Alaaddin Ali Beyle k覺z覺n覺 evlendirerek dostluk kurmaya 癟al覺st覺. Ancak Karamanoullar覺n覺n d羹smanca tav覺rlar覺n覺 s羹rd羹rmeleri 羹zerine harekete ge癟erek, Karamanoullar覺n覺 yendi. Alaaddin Ali Bey’i affederek bar覺s yapt覺.

I. MURAT DNEM襤NDE BALKANLARDA GEL襤SMELER:
Edirne(1362) ve Filibe’nin Fethi, S覺rps覺nd覺覺 Savas覺 (1364) irmen Savas覺 (1371) S覺rplarla yap覺lan bu savas覺 Osmanl覺lar kazand覺.) I. Kosova Savas覺 (1389)
ED襤RNE VE F襤L襤BE’N襤N FETH襤: I. Murat’覺n ilk hedefi Edirne olmustur. Lala Sahin Pasa komutas覺ndaki Osmanl覺 Ordusu 1362 y覺l覺nda Edirne’yi fethetmistir. Ard覺ndan Filibe al覺nm覺st覺r.
NOT: Edirne’nin Fethinin nemi: S覺rp ve Bulgarlar覺n Bizansla balant覺s覺 kesildi.

SIRPSINDII SAVASI (1364):
Sebep: Edirne ve Filibe’nin Osmanl覺lar覺n eline ge癟mesi S覺rp ve Bulgarlar覺 rahats覺z etmis, bunlar覺n papaya basvurmalar覺 羹zerine Balkan Devletlerinden olusan (S覺rp, Bulgar, Macar, Eflak-Bodan ve Bosnal覺lar) bir Ha癟l覺 ordusu kurulmustur. Savas: Ha癟l覺 Ordusunu HACI 襤LBEY komutas覺ndaki bir ak覺nc覺 birlii ani bir bask覺n
sonucu yok etmistir.
nemi: Bu zaferle Balkan Devletleri 羹zerindeki Macarlar覺n etkisi k覺r覺lm覺s, T羹rklerin Balkanlardaki
ilerlemeleri h覺z kazanm覺st覺r. Zaferden sonra Edirne baskent yap覺lm覺st覺r.

I. KOSOVA SAVASI (1389):
Sebep: Osmanl覺lar覺n Balkanlarda ilerleyisini durdurmak i癟in S覺rp Kral覺 LAZAR’覺n 繹nc羹l羹羹nde Ha癟l覺
Ordusunun kurulmas覺.
Sonu癟: I. Murat komutas覺ndaki Osmanl覺 Ordusunun zaferiyle sonu癟land覺. I. Murat sehit oldu, yerin
olu Y覺ld覺r覺m Bayez覺d ge癟ti.
I. MURAT DNEM襤NDE DEVLET TESK襤LATINDAK襤 GEL襤SMELER: Divan teskilat覺 sistemli ve s羹rekli hale getirildi. Kap覺kulu Ocaklar覺 kuruldu.

YILDIRIM BAYEZIT DNEM襤 (1389-1402)
NEML襤 OLAYLAR: Nibolu Savas覺(1396), Anadolu’da T羹rk Birliinin Salanmas覺, 襤stanbul Kusatmalar覺,
Ankara Savas覺 (1402) N襤BOLU SAVASI (1396):
Sebepleri:
a)Kusatma alt覺nda bulunan Bizans’覺n Avrupa’dan yard覺m istemesi,
b)Macarlar’覺n Osmanl覺lar覺n Balkanlar’daki ilerleyisi kars覺s覺nda papadan yard覺m istemesi.
Savas : Avrupa Devletlerinin ordular覺ndan olusan (Macar, Frans覺z, Alman, 襤ngiliz,Polonya, Venedik ve dierleri)Ha癟l覺 ordusunun Nibolu kalesini kusatmas覺 羹zerine, Y覺ld覺r覺m Bayezid 襤stanbul kusatmas覺n覺 kald覺rarak, Nibolu 繹nlerinde Ha癟l覺 ordusunu yendi.
nemi :
a)Bu zaferden sonra bulgaristan tamamen T羹rk topraklar覺na kat覺ld覺.
b)Bu zafer Anadolu T羹rk Birliinin salanmas覺nda da etkili oldu.
c)M覺s覺r’daki halife Y覺ld覺r覺m’a “Rum Diyar覺n覺n Sultan覺” 羹nvan覺n覺 verdi.

ANADOLU’DA TRK B襤RL襤襤N襤N SALANMASI:
Hat覺rlanaca覺 gibi anadolu’da T羹rk birliinin salama 癟abalar覺 Orhan Bey zaman覺nda baslat覺lm覺s, bu
d繹nemde Karesi beylii Osmanl覺lara balanm覺s, Ankara Ahilerden al覺narak Osmanl覺 topraklar覺na kat覺lm覺st覺. I. Murat devrinde beyliklerle akrabal覺k yoluyla dostluk kurulmaya 癟al覺s覺lm覺s, Germiyanoullar覺ndan 癟ehiz olarak baz覺 topraklar al覺nm覺s, Karaman Bey’i akrabal覺a ramen d羹smanca davran覺slar覺n覺 s羹rd羹r羹nce 羹zerine sefer d羹zenlenmis, yine Hamitoullar覺ndan para kars覺l覺覺 baz覺 topraklar sat覺n al覺nm覺st覺. YILDIRIM BAYEZID Anadolu birliini salamak i癟in iki sefer d羹zenledi.
Bu seferler sonucunda:
a)Bat覺 Anadolu’daki beyliklerden Germiyan, Ayd覺n,Saruhan, Mentese ve Hamitoullar覺na son verildi.
b)Candaroullar覺na son verildi.
c)Kad覺 Burhanettin Beylii (Eretna devleti) ile yap覺lan KIRKD襤L襤M savas覺nda Osmanl覺 kuvvetleri yenildi. Sehzade Erturul sehit oldu. Kad覺 Burhaneddin’in Akkoyunlu Devletiyle yapt覺覺 savasta 繹lmesi 羹zerine bu beyliin topraklar覺 da Osmanl覺lara kat覺ld覺.
d)1401 y覺l覺nda Karamanoullar覺na son verildi.
e)Dulkadir oullar覺 Beylii Osmanl覺lara baland覺.

襤STANBUL KUSATMALARI:
Y覺ld覺r覺m Bayez覺d 1291-1400 y覺llar覺 aras覺nda 襤stanbul’u 4 kez kusatm覺s, bu kusatmalar s覺ras覺nda Bizans’a Karadenizden gelecek yard覺m覺 engellemek i癟in boaz覺n Anadolu yakas覺na Anadolu Hisar覺n覺(G羹zelcehisar) yapt覺rd覺.
Bu kusatmalar覺n basar覺s覺z olma sebepleri:
a)Karamanoullar覺n覺n problem 癟覺karmas覺
b)Ha癟l覺 Sald覺r覺lar覺 (Nibolu)
c)Timur tehlikesi

OSMANLI-B襤ZANS ANTLASMASI: Y覺ld覺r覺m Timur tehlikesinin belirmesi 羹zerine Bizans ile anlasma imzalayarak 4. kusatmay覺 kald覺rd覺. Bu antlasmaya g繹re:
a)襤stanbul’da T羹rk mahallesi kurulacak ve bir cami yap覺lacak.
b)T羹rkler ticaret amac覺yla serbest癟e 襤stanbul’a girebilecek.
c)襤stanbul’da T羹rklerin davalar覺na bakmak i癟in kad覺 bulunacak.
d)Bizans Osmanl覺 Devletine vergi verecek.

ANKARA SAVASI (1402):
15. y羹zy覺l baslar覺nda Osmanl覺lar douda Meml羹k ve Timur Devletiyle komsu olmuslard覺. Timur aatay
Hanl覺覺na son vererek b羹y羹k bir devlet kurmus, Alt覺norda devletinin par癟alanmas覺na yol a癟m覺s, 襤ran,Irak ve kuzey Hindistan’覺 topraklar覺na kat覺p, 1400 y覺l覺ndan itibaren Osmanl覺 topraklar覺na sald覺rmaya baslam覺st覺.
ANKARA SAVASININ SEBEPLER襤:
a)Y覺ld覺r覺m taraf覺ndan topraklar覺 al覺nan Anadolu Beylerinin Timur’a s覺覺narak, onu k覺sk覺rtmalar覺.
b)Timur taraf覺ndan topraklar覺 al覺nan Irak h羹k羹mdar覺 Celayirolu Ahmet ve Karakoyunlu h羹k羹mdar覺 Kara Y羹l羹k Osman’覺n Y覺ld覺r覺m’a s覺覺nmalar覺
c)Timur’un in’e yapaca覺 sefer 繹ncesinde arkas覺nda g羹癟l羹 bir devlet b覺rakmak istemeyisi.
d)Timur’un Osmanl覺’dan kabul edilemez istekleri.
NOT: Timur Y覺ld覺r覺m Bayez覺t’dan Anadolu Beylerinin topraklar覺n覺 iade etmesini, Celayirolu Ahmet ve Kara Y羹l羹k Osman’覺n kendisine teslim edilmesini, Osmanl覺 Devletinin kendisine bal覺l覺覺n覺 bildirmesini istemisti.
SAVAS: 襤ki ordu aras覺nda savas, Ankara’da ubuk ovas覺nda yap覺ld覺. KARATATARLAR’覺n ve Anadolu
beylikleri askerlerinin saf deistirmesi Osmanl覺 ordusunun savas覺 kaybetmesine ve Y覺ld覺r覺m Bayez覺t’覺n esir d羹smesine neden oldu.
SONULARI:
a)襤lk ve son kez bir Osmanl覺 padisah覺 savasta esir d羹st羹.
b)Osmanl覺 Devleti 11 y覺l s羹recek Fetret devrine girdi.
c)Anadolu T羹rk birlii yeniden bozuldu, beylikler yeniden kuruldu. (Karesi ve Kad覺 Burhaneddin beylikleri hari癟)
d)Balkanlar’da Osmanl覺 ilerleyisi bir s羹re durdu, hatta baz覺 topraklar kaybedildi.
e)Bizans’覺n al覺nmas覺 50 y覺l gecikti.

FETRET DEVR襤 (1402-1413)
Timur’un as覺l amac覺 kendisine rakip olabilecek b羹y羹k bir Osmanl覺 Devleti’nin olusmas覺n覺 engellemekti. Bu nedenle savas覺 kazand覺ktan sonra Anadolu Beylerinin topraklar覺n覺 geri vererek, Anadolu T羹rk birliini par癟alad覺. Osmanl覺 羹lkesini Y覺ld覺r覺m’覺n oullar覺na b覺rakt覺. Timur’un Anadolu’dan 癟ekilmesinden sonra Y覺ld覺r覺m Bayezid’in 4 olu aras覺nda baslayan ve 11 y覺l s羹ren taht kavgas覺 d繹nemine Osmanl覺 Tarihinde FETRET DEVR襤 denir.

I.MEHMET (ELEB襤 MEHMET) DNEM襤 (1413-1421)
Kardesleri S羹leyman, 襤sa ve Musa elebiyle giristii taht kavgas覺ndan basar覺yla 癟覺kt覺. Devleti kardesleriyle paylasma fikrine kat覺lmad覺. B繹ylece Osmanl覺 Devletini par癟alanma ve y覺k覺lmakdan kurtard覺. Bu nedenle elebi Mehmet devletin 2. KURUCUSU say覺l覺r.
ELEB襤 MEHMET DEVR襤 NEML襤 OLAYLARI:
1)Eflak Osmanl覺lara yeniden baland覺.
2)Venediklilerle 襤LK DEN襤Z SAVASI yap覺ld覺.(1416) (Ancak bu savas覺 Venedikliler kazand覺.)
3)Anadolu T羹rk birliini yeniden salamaya 癟al覺st覺. ( Ayd覺n ve Saruhan beyliklerini ortadan kald覺rd覺. Candar ve Mentese beylikleri Osmanl覺lara baland覺. Karamanoullar覺yla savast覺.)
4)Seyh Bedreddin ve Mustafa elebi isyanlar覺n覺 bast覺rd覺.

SEYH BEDREDD襤N 襤SYANI(1418-1420)
Osmanl覺 devletinde kazaskerlie kadar y羹kselmis olan Seyh Bedreddin m羹lkiyetin ortak olduu seklinde fikirlerle ve 襤slam’a ayk覺r覺 d羹s羹ncelerle etraf覺na 癟ok say覺da m羹rid toplad覺. Fetret d繹neminin olusturduu siyasi ve ekonomik bozukluklardan yararlanarak ayakland覺, sonunda yakalanarak idam edildi.
NOT: Seyh Bedreddin 襤syan覺 devletin g羹c羹n羹 sarsan, Anadolu Sel癟uklu Devleti
d繹neminde meydana gelen BABA 襤SHAK isyan覺na benzer.

MUSTAFA ELEB襤 襤SYANI (DZMECE MUSTAFA)
Timur Ankara savas覺ndan sonra Y覺ld覺r覺m Bayez覺t’覺n olu sehzade Mustafa elebiyi rehin alarak yan覺nda Semerkant’a g繹t羹rm羹st羹. Timur’un 繹l羹m羹yle serbest kalarak Anadolu’ya gelen Mustafa’n覺n ger癟ek Mustafa olup olmad覺覺 bilinmediinden “D羹zmece Mustafa” da denilmistir. Mustafa elebi, kardesi Mehmet elebi’ye kars覺 taht kavgas覺na girmis, ancak yenilerek Bizans’a s覺覺nm覺st覺r. elebi Mehmet Mustafa’n覺n g繹zalt覺nda tutularak kontrol edilmesi i癟in Bizans’la anlasm覺st覺r.

II.MURAT DNEM襤 (1421-1451)
II. Murat 繹nce Bizans taraf覺ndan serbest b覺rak覺lan amcas覺 elebi Mustafa( D羹zmec Mustafa) isyan覺n覺 bast覺rm覺s, Mustafa’y覺 ortadan kald覺rd覺. Sonra Mustafa’y覺 serbest b覺rakarak destekleyen Bizans’覺 kusatt覺. Ancak bu defa da Bizans ve Karamanoullar覺n覺n k覺sk覺rmas覺 sonucu ayaklanan Kardesi Sehzade Mustafa ile
urasmak zorunda kald覺.

BALKANLAR’DAK襤 NEML襤 OLAYLAR:
ED襤RNE-SEGED襤N ANTLASMASI(1444): Macar, S覺rp, Bosna ve Eflak kuvvetlerinin olusturduu
Ha癟l覺 ittifak覺na kars覺 Osmanl覺 kuvvetleri basar覺s覺z olunca, bu antlasma imzalanm覺st覺r. Osmanl覺lar覺n bu
antlasmay覺 imzalamak zorunda kal覺slar覺n覺n bir nedeni de Karamanoullar覺n覺n problem 癟覺karmas覺d覺r.
Edirne-Segedin Antlasmas覺na g繹re:
a)襤ki taraf 10 y覺l savasmayacak,
b)Tuna Nehri iki taraf aras覺nda s覺n覺r olacakt覺.
NOT: Bu antlasmadan sonra II.Murat yrini 12 yas覺ndaki olu II.Mehmet’e (Fatih) b覺rakt覺.

VARNA SAVASI (1444):
Sebep: II. Mehmet’in k羹癟羹k yasta tahta ge癟melesini f覺rsat bilen Ha癟l覺lar覺n Edirne- Segedin Antlasmas覺n覺 bozmalar覺.
Sonu癟: II. Murat tekrar tahta ge癟erek Ha癟l覺 ordusunu Varna’da yendi.

II. KOSOVA SAVASI (1448):
Osmanl覺lar覺 Avrupa topraklar覺ndan atmak i癟in Macarlar’覺n 繹nc羹l羹羹nde haz覺rlanan Avrupa Devletlerinin kuvvetlerinden olusan Ha癟l覺 ordusu a覺r bir yenilgiye urad覺.
nemi:
a)Balkanlardaki Osmanl覺 egemenlii kesinlik kazand覺.
b)H覺r覺stiyan Avrupa T羹rklere kars覺 bir daha Ha癟l覺 seferine girisemeyerek, savunmaya 癟ekildi.
c)襤stanbul’un fethi kolaylast覺. (Fatih’in kusatmas覺nda Bizans, Avrupadan bekledii yard覺m覺 bulamad覺.)