Odevde Odev Odevler Odevi Odevleri BedavaOdev OdevBul OdevYukle Odevindir

OSMANLI DEVLETÄ°NÄ°N KURULUS DEVRÄ°(1299-1453)
KURULUS DEVRÄ° HÃœKÃœMDARLARI:
I.Osman, Orhan Bey, I.Murat, I.Bayezid(Yıldırım), I.Mehmet(Çelebi), II.Murat, II.Mehmet(Fatih) in ilk iki yılı

KAYI BOYU:
Osmanlılar oÄŸuzların Bozok kolunun Kayı boyuna mensuptular. Kayılar Malazgirt Zaferi’nin ardından
Anadolu’ya gelmisler, Anadolu Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat tarafından kendilerine yurtluk olarakverilen Ankara yakınlarındaki KARACADAÄž yöresine yerlesmislerdir. Burada bir süre kalan Kayılar ErtuÄŸrul Gazi yönetiminde Söğüt ve Domaniç yöresine yerlesmislerdir.

OSMAN BEY DÖNEMİ (1281-1324)
ÖNEMLÄ° OLAYLAR: Karacahisarı Bizanstan almıs, uc beyliÄŸine atanmıstır. Bilecik, inegöl, Yarhisar ve Yenisehri alarak, Ä°zmite yaklastı. Bizans Tekfurlarını KOYUNHÄ°SAR savasında yendi. Koyunhisar savasının sebebi: Osmanlıların Ä°zmit’e yaklasmalarından korkuya kapılan Bizans Tekfurlarını anlasarak Osmanlılar üzerine yürümesi.
Sonuçları ve Önemi: Bu savası Osmanlılar kazandı.Böylece Bursa’nın kuzeyi hariç üç tarafıOsmanlı topraklarıyla çevrildi. Mudanya fethedilmis, Bursa kusatılmıstır.
OSMAN BEY HAKKINDA: ErtuÄŸrul Gazi’nin ölümünden sonra beyliÄŸin basına geçmis, 1320 den itibaren rahatsızlığı sebebiyle askeri harekatın basına oÄŸlu Orhan Beyi geçirmisti. Seyh Edebalinin kızıyla evlenmis, ahilerin desteÄŸini kazanmıstır. Türbesi Bursa’da GÃœMÃœSLÃœ KÃœMBET’dedir.

ORHAN BEY DÖNEMİ(1324-1362)
ÖNEMLÄ° OLAYLAR: Bursa’nın alındı(1326) Maltepe (Palekanon) Savası (1329) yapıldı. Ä°znik ve Kocaeli fethedildi. KaresioÄŸulları BeyliÄŸi Osmanlılara katıldı.
Rumeli’ye geçildi Bursa’nın fethi: Osman Gazi döneminde baslayan kusatma, tekfurun sehri teslimiyle son buldu.(1326) Maltepe (Palekanon) Savası (1329):
Sebep: Osmanlıların Kocaeli Yarımadasındaki fetihleri ve Ä°znik’i kusatmaları
Savas: Bizans imparatoru III.Andreanikos ile Osmanlı hükümdarı Orhan Bey
arasında yapıldı (1329)
Sonuçları ve Önemi: Savas Osmanlıların zaferiyle sonuçlandı. O güne kadar dikkat çekmeyen Osmanlılar ön plana çıktı. Ä°znik ve Kocaeli’nin Fethi: Maltepe savasından sonra Ä°znik fethedildi, Kocaeli yarımadasının fethi büyük ölçüde tamamlandı. KaresioÄŸulları BeyliÄŸinin Alınması: Karesi Bey’in ölümüyle, oÄŸulları arasındaki
taht kavgasından yararlanan Orhan Bey bu beyliği Osmanlı sınırlarına kattı.
Önemi:
Osmanlılar karesi topraklarına sahip olarak, Marmara kıyılarına ve Çanakkale boğazına ulastılar.
Osmanlılar Karesi Donanmasına sahip oldular.
Hacı İlbey, Evrenus Bey, Ece Halil gibi değerli Karesi komutanları Osmanlı hizmetine girdiler.
Osmanlılar Rumeli’ye geçmeyi düsünmeye basladılar.
Rumeli’ye Geçis:
Rumeli’ye Geçisi Kolaylastıran Sebepler:
Osmanlıların Karesi topraklarına ve Donanmasına sahip olması.
Osmanlıların Hırıstiyanlara ait topraklara sahip olma ideali (Gaza).
Türkmenlere Yurt bulma ihtiyacı.
Bizans’ın Balkan milletlerine karsı Orhan Beyden yardım istemesi.
OLAY: Bizans Ä°mparatoru Kantakuzen Edirne’yi kusatan Sırp ve Bulgarlara karsı Orhan Bey’den yardım istedi. Orhan Bey bunun üzerine oÄŸlu Süleyman Pasa’yı yardıma gönderdi. Edirne’yi kusatan Sırp ve Bulgarları yenen Süleyman Pasa’nın yardımlarına karsılık Bizans Gelibolu Yarımadası’ndaki ÇİMPE kalesini Osmanlılara verdi.(1353)
NOT: Çimpe kalesi Osmanlıların Balkanlardaki fetihleri için önemli bir üs olmustur.

ORHAN BEY DÖNEMÄ°NDE RUMELÄ°’DEKÄ° FETÄ°HLER:
Orhan bey’in oÄŸlu Süleyman Pasa Gelibolu’yu ele geçirerek Kesan, Malkara, TekirdaÄŸ, Çorlu ve
Lüleburgaz’ı fethetmistir.
ORHAN BEY DEVRÄ°NDE DEVLET TESKÄ°LATINDAKÄ° GELÄ°SMELER:
Geçici divan teskilatı kuruldu.
YAYA ve MÜSELLEM adıyla ilk düzenli ordular olusturuldu.
Ä°znik’de ilk Osmanlı Medresesi kuruldu.
OSMANLILARIN RUMELÄ°’DEKÄ° Ä°SKAN SÄ°YASETÄ°NÄ°N ÖZELLÄ°KLERÄ°:
Yeni fethedilen yerlere öncelikle göçebe Türkler yerlestirilir, böylece bunların yerlesik hayata geçmeleri sağlanırdı.
Fethedilen yerdeki yerli halktan ayaklanma çıkarma ihtimali olanlar baska yerlere iskan edilirlerdi.
Göçmenler iskan yerine yakın yerden alınırlardı. Böylece halkın yeni yere uyumu daha kolay olurdu.
İskan edilenlere ihtiyacı olan malzeme verilir ve bir süre vergi alınmazdı.

I. MURAT DÖNEMÄ° (1362-1389) Orhan Bey’in ölümüyle yerine oÄŸlu I.Murat (Hüdavendigar) geçti.
I. MURAT DÖNEMÄ°NDE ANADOLUDA GELÄ°SMELER: Ankara KaramanoÄŸullarından geri alındı. OÄŸlu Yıldırım Bayezıd’ı Germiyan Beyi’nin kızıyla evlendirerek onlardan Kütahya, Tavsanlı, Simav ve dolayları çehiz olarak alındı. HamitoÄŸullarından EÄŸridir ve çevresi satın alındı. Karaman Beyi Alaaddin Ali Beyle kızını evlendirerek dostluk kurmaya çalıstı. Ancak KaramanoÄŸullarının düsmanca tavırlarını sürdürmeleri üzerine harekete geçerek, KaramanoÄŸullarını yendi. Alaaddin Ali Bey’i affederek barıs yaptı.

I. MURAT DÖNEMİNDE BALKANLARDA GELİSMELER:
Edirne(1362) ve Filibe’nin Fethi, Sırpsındığı Savası (1364) Çirmen Savası (1371) Sırplarla yapılan bu savası Osmanlılar kazandı.) I. Kosova Savası (1389)
EDÄ°RNE VE FÄ°LÄ°BE’NÄ°N FETHÄ°: I. Murat’ın ilk hedefi Edirne olmustur. Lala Sahin Pasa komutasındaki Osmanlı Ordusu 1362 yılında Edirne’yi fethetmistir. Ardından Filibe alınmıstır.
NOT: Edirne’nin Fethinin Önemi: Sırp ve Bulgarların Bizansla baÄŸlantısı kesildi.

SIRPSINDIÄžI SAVASI (1364):
Sebep: Edirne ve Filibe’nin Osmanlıların eline geçmesi Sırp ve Bulgarları rahatsız etmis, bunların papaya basvurmaları üzerine Balkan Devletlerinden olusan (Sırp, Bulgar, Macar, Eflak-BoÄŸdan ve Bosnalılar) bir Haçlı ordusu kurulmustur. Savas: Haçlı Ordusunu HACI Ä°LBEY komutasındaki bir akıncı birliÄŸi ani bir baskın
sonucu yok etmistir.
Önemi: Bu zaferle Balkan Devletleri üzerindeki Macarların etkisi kırılmıs, Türklerin Balkanlardaki
ilerlemeleri hız kazanmıstır. Zaferden sonra Edirne baskent yapılmıstır.

I. KOSOVA SAVASI (1389):
Sebep: Osmanlıların Balkanlarda ilerleyisini durdurmak için Sırp Kralı LAZAR’ın öncülüğünde Haçlı
Ordusunun kurulması.
Sonuç: I. Murat komutasındaki Osmanlı Ordusunun zaferiyle sonuçlandı. I. Murat sehit oldu, yerin
oğlu Yıldırım Bayezıd geçti.
I. MURAT DÖNEMİNDE DEVLET TESKİLATINDAKİ GELİSMELER: Divan teskilatı sistemli ve sürekli hale getirildi. Kapıkulu Ocakları kuruldu.

YILDIRIM BAYEZIT DÖNEMİ (1389-1402)
ÖNEMLÄ° OLAYLAR: NiÄŸbolu Savası(1396), Anadolu’da Türk BirliÄŸinin SaÄŸlanması, Ä°stanbul Kusatmaları,
Ankara Savası (1402) NİĞBOLU SAVASI (1396):
Sebepleri:
a)Kusatma altında bulunan Bizans’ın Avrupa’dan yardım istemesi,
b)Macarlar’ın Osmanlıların Balkanlar’daki ilerleyisi karsısında papadan yardım istemesi.
Savas : Avrupa Devletlerinin ordularından olusan (Macar, Fransız, Alman, İngiliz,Polonya, Venedik ve diğerleri)Haçlı ordusunun Niğbolu kalesini kusatması üzerine, Yıldırım Bayezid İstanbul kusatmasını kaldırarak, Niğbolu önlerinde Haçlı ordusunu yendi.
Önemi :
a)Bu zaferden sonra bulgaristan tamamen Türk topraklarına katıldı.
b)Bu zafer Anadolu Türk Birliğinin sağlanmasında da etkili oldu.
c)Mısır’daki halife Yıldırım’a “Rum Diyarının Sultanı” ünvanını verdi.

ANADOLU’DA TÃœRK BÄ°RLİĞİNÄ°N SAÄžLANMASI:
Hatırlanacağı gibi anadolu’da Türk birliÄŸinin saÄŸlama çabaları Orhan Bey zamanında baslatılmıs, bu
dönemde Karesi beyliÄŸi Osmanlılara baÄŸlanmıs, Ankara Ahilerden alınarak Osmanlı topraklarına katılmıstı. I. Murat devrinde beyliklerle akrabalık yoluyla dostluk kurulmaya çalısılmıs, GermiyanoÄŸullarından çehiz olarak bazı topraklar alınmıs, Karaman Bey’i akrabalığa raÄŸmen düsmanca davranıslarını sürdürünce üzerine sefer düzenlenmis, yine HamitoÄŸullarından para karsılığı bazı topraklar satın alınmıstı. YILDIRIM BAYEZID Anadolu birliÄŸini saÄŸlamak için iki sefer düzenledi.
Bu seferler sonucunda:
a)Batı Anadolu’daki beyliklerden Germiyan, Aydın,Saruhan, Mentese ve HamitoÄŸullarına son verildi.
b)Candaroğullarına son verildi.
c)Kadı Burhanettin BeyliÄŸi (Eretna devleti) ile yapılan KIRKDÄ°LÄ°M savasında Osmanlı kuvvetleri yenildi. Sehzade ErtuÄŸrul sehit oldu. Kadı Burhaneddin’in Akkoyunlu Devletiyle yaptığı savasta ölmesi üzerine bu beyliÄŸin toprakları da Osmanlılara katıldı.
d)1401 yılında Karamanoğullarına son verildi.
e)Dulkadir oğulları Beyliği Osmanlılara bağlandı.

Ä°STANBUL KUSATMALARI:
Yıldırım Bayezıd 1291-1400 yılları arasında Ä°stanbul’u 4 kez kusatmıs, bu kusatmalar sırasında Bizans’a Karadenizden gelecek yardımı engellemek için boÄŸazın Anadolu yakasına Anadolu Hisarını(Güzelcehisar) yaptırdı.
Bu kusatmaların basarısız olma sebepleri:
a)Karamanoğullarının problem çıkarması
b)Haçlı Saldırıları (Niğbolu)
c)Timur tehlikesi

OSMANLI-BİZANS ANTLASMASI: Yıldırım Timur tehlikesinin belirmesi üzerine Bizans ile anlasma imzalayarak 4. kusatmayı kaldırdı. Bu antlasmaya göre:
a)Ä°stanbul’da Türk mahallesi kurulacak ve bir cami yapılacak.
b)Türkler ticaret amacıyla serbestçe Ä°stanbul’a girebilecek.
c)Ä°stanbul’da Türklerin davalarına bakmak için kadı bulunacak.
d)Bizans Osmanlı Devletine vergi verecek.

ANKARA SAVASI (1402):
15. yüzyıl baslarında Osmanlılar doğuda Memlük ve Timur Devletiyle komsu olmuslardı. Timur Çağatay
Hanlığına son vererek büyük bir devlet kurmus, Altınorda devletinin parçalanmasına yol açmıs, Ä°ran,Irak ve kuzey Hindistan’ı topraklarına katıp, 1400 yılından itibaren Osmanlı topraklarına saldırmaya baslamıstı.
ANKARA SAVASININ SEBEPLERÄ°:
a)Yıldırım tarafından toprakları alınan Anadolu Beylerinin Timur’a sığınarak, onu kıskırtmaları.
b)Timur tarafından toprakları alınan Irak hükümdarı CelayiroÄŸlu Ahmet ve Karakoyunlu hükümdarı Kara Yülük Osman’ın Yıldırım’a sığınmaları
c)Timur’un Çin’e yapacağı sefer öncesinde arkasında güçlü bir devlet bırakmak istemeyisi.
d)Timur’un Osmanlı’dan kabul edilemez istekleri.
NOT: Timur Yıldırım Bayezıt’dan Anadolu Beylerinin topraklarını iade etmesini, CelayiroÄŸlu Ahmet ve Kara Yülük Osman’ın kendisine teslim edilmesini, Osmanlı Devletinin kendisine baÄŸlılığını bildirmesini istemisti.
SAVAS: Ä°ki ordu arasında savas, Ankara’da Çubuk ovasında yapıldı. KARATATARLAR’ın ve Anadolu
beylikleri askerlerinin saf deÄŸistirmesi Osmanlı ordusunun savası kaybetmesine ve Yıldırım Bayezıt’ın esir düsmesine neden oldu.
SONUÇLARI:
a)İlk ve son kez bir Osmanlı padisahı savasta esir düstü.
b)Osmanlı Devleti 11 yıl sürecek Fetret devrine girdi.
c)Anadolu Türk birliği yeniden bozuldu, beylikler yeniden kuruldu. (Karesi ve Kadı Burhaneddin beylikleri hariç)
d)Balkanlar’da Osmanlı ilerleyisi bir süre durdu, hatta bazı topraklar kaybedildi.
e)Bizans’ın alınması 50 yıl gecikti.

FETRET DEVRÄ° (1402-1413)
Timur’un asıl amacı kendisine rakip olabilecek büyük bir Osmanlı Devleti’nin olusmasını engellemekti. Bu nedenle savası kazandıktan sonra Anadolu Beylerinin topraklarını geri vererek, Anadolu Türk birliÄŸini parçaladı. Osmanlı ülkesini Yıldırım’ın oÄŸullarına bıraktı. Timur’un Anadolu’dan çekilmesinden sonra Yıldırım Bayezid’in 4 oÄŸlu arasında baslayan ve 11 yıl süren taht kavgası dönemine Osmanlı Tarihinde FETRET DEVRÄ° denir.

I.MEHMET (ÇELEBİ MEHMET) DÖNEMİ (1413-1421)
Kardesleri Süleyman, İsa ve Musa Çelebiyle giristiği taht kavgasından basarıyla çıktı. Devleti kardesleriyle paylasma fikrine katılmadı. Böylece Osmanlı Devletini parçalanma ve yıkılmakdan kurtardı. Bu nedenle Çelebi Mehmet devletin 2. KURUCUSU sayılır.
ÇELEBİ MEHMET DEVRİ ÖNEMLİ OLAYLARI:
1)Eflak Osmanlılara yeniden bağlandı.
2)Venediklilerle İLK DENİZ SAVASI yapıldı.(1416) (Ancak bu savası Venedikliler kazandı.)
3)Anadolu Türk birliğini yeniden sağlamaya çalıstı. ( Aydın ve Saruhan beyliklerini ortadan kaldırdı. Candar ve Mentese beylikleri Osmanlılara bağlandı. Karamanoğullarıyla savastı.)
4)Seyh Bedreddin ve Mustafa Çelebi isyanlarını bastırdı.

SEYH BEDREDDÄ°N Ä°SYANI(1418-1420)
Osmanlı devletinde kazaskerliÄŸe kadar yükselmis olan Seyh Bedreddin mülkiyetin ortak olduÄŸu seklinde fikirlerle ve Ä°slam’a aykırı düsüncelerle etrafına çok sayıda mürid topladı. Fetret döneminin olusturduÄŸu siyasi ve ekonomik bozukluklardan yararlanarak ayaklandı, sonunda yakalanarak idam edildi.
NOT: Seyh Bedreddin İsyanı devletin gücünü sarsan, Anadolu Selçuklu Devleti
döneminde meydana gelen BABA İSHAK isyanına benzer.

MUSTAFA ÇELEBİ İSYANI (DÜZMECE MUSTAFA)
Timur Ankara savasından sonra Yıldırım Bayezıt’ın oÄŸlu sehzade Mustafa Çelebiyi rehin alarak yanında Semerkant’a götürmüstü. Timur’un ölümüyle serbest kalarak Anadolu’ya gelen Mustafa’nın gerçek Mustafa olup olmadığı bilinmediÄŸinden “Düzmece Mustafa” da denilmistir. Mustafa Çelebi, kardesi Mehmet Çelebi’ye karsı taht kavgasına girmis, ancak yenilerek Bizans’a sığınmıstır. Çelebi Mehmet Mustafa’nın gözaltında tutularak kontrol edilmesi için Bizans’la anlasmıstır.

II.MURAT DÖNEMİ (1421-1451)
II. Murat önce Bizans tarafından serbest bırakılan amcası Çelebi Mustafa( Düzmec Mustafa) isyanını bastırmıs, Mustafa’yı ortadan kaldırdı. Sonra Mustafa’yı serbest bırakarak destekleyen Bizans’ı kusattı. Ancak bu defa da Bizans ve KaramanoÄŸullarının kıskırması sonucu ayaklanan Kardesi Sehzade Mustafa ile
uğrasmak zorunda kaldı.

BALKANLAR’DAKÄ° ÖNEMLÄ° OLAYLAR:
EDİRNE-SEGEDİN ANTLASMASI(1444): Macar, Sırp, Bosna ve Eflak kuvvetlerinin olusturduğu
Haçlı ittifakına karsı Osmanlı kuvvetleri basarısız olunca, bu antlasma imzalanmıstır. Osmanlıların bu
antlasmayı imzalamak zorunda kalıslarının bir nedeni de Karamanoğullarının problem çıkarmasıdır.
Edirne-Segedin Antlasmasına göre:
a)İki taraf 10 yıl savasmayacak,
b)Tuna Nehri iki taraf arasında sınır olacaktı.
NOT: Bu antlasmadan sonra II.Murat yrini 12 yasındaki oÄŸlu II.Mehmet’e (Fatih) bıraktı.

VARNA SAVASI (1444):
Sebep: II. Mehmet’in küçük yasta tahta geçmelesini fırsat bilen Haçlıların Edirne- Segedin Antlasmasını bozmaları.
Sonuç: II. Murat tekrar tahta geçerek Haçlı ordusunu Varna’da yendi.

II. KOSOVA SAVASI (1448):
Osmanlıları Avrupa topraklarından atmak için Macarlar’ın öncülüğünde hazırlanan Avrupa Devletlerinin kuvvetlerinden olusan Haçlı ordusu ağır bir yenilgiye uÄŸradı.
Önemi:
a)Balkanlardaki Osmanlı egemenliği kesinlik kazandı.
b)Hırıstiyan Avrupa Türklere karsı bir daha Haçlı seferine girisemeyerek, savunmaya çekildi.
c)Ä°stanbul’un fethi kolaylastı. (Fatih’in kusatmasında Bizans, Avrupadan beklediÄŸi yardımı bulamadı.)

Posted on Aralık 5th, 2007