Türkiye’de nüfusun artışına etki eden geçici ve sürekli sebepler vardır. Bunlardan birincisi; memleketimiz dış ülkelerden zaman zaman Türk göçmenler almıştır. Bu göçler; Yunanistan, Kıbrıs, Eski S.S.C.B Afganistan, Romanya, Eski Yugoslavya, Bulgaristan, 1991 de Irak ve Bosna-Hersek’ten olmuÅŸtur. Ä°stiklâl savaşından sonra, Yunanistan’da yaÅŸayan Türklerden 350.000 kadarı Türkiye’deki Rumlarla mübadele edilerek memleketimize yerleÅŸtirilmiÅŸlerdir. 1950-1951 kış mevsiminde Bulgaristan, ülkesindeki Türklerden 250.000 kadarını, 1990 yılında da 250.000 kadarını Türkiye’ye göndermiÅŸtir. 1927-1965 yılları arasında büyük bir kısmı Bulgaristan Yugoslavya ve Yunanistan olmak üzere Türkiye’ye göç edenlerin sayısı 850.000′den fazladır. 1939 yılında Hatay’ın Anavatan’a katılması ile 200.000 kadar nüfus Türkiye nüfusuna eklenmiÅŸtir. Fakat göç yoluyla nüfusumuza katılanların miktarı 1927-1960 yılları arasında %4′ü geçmemektedir.
Nüfus artışının %96′ya varan en büyük kısmı doÄŸum sayısının ölüm sayısından fazla olmasından gelmektedir. Fakat son zamanlara kadar ülkemizin tümü için kullanılabilecek doÄŸum ve ölüm istatistikleri yapılamamış olduÄŸundan, Türkiye’de her yıl ne kadar insanın doÄŸduÄŸunu, ne kadar insanın öldüğünü ve doÄŸum fazlası (tabii artış) diyeceÄŸimiz aradaki farkın ne olduÄŸunu bilemiyoruz.
Bu noktada bir fikir edinmek için birbiri ardından gelen iki sayım arasındaki artış sayısını alıp, bundan yukarıda söylenen geçici olayların payı çıkarıldıktan sonra geri kalan sayı, geçen süre (5 yıl) içindeki doÄŸum fazlasından ileri gelmiÅŸ farz edilebilir. Bu sayı 5′e bölünecek olursa adı geçen devre içinde her yıla düşen ortalama doÄŸum fazlasına eÅŸit diyebileceÄŸimiz bir sayı elde edilir. Bu sayı binde (%o 0) olarak söylenen bir oran ile de gösterilebilir .
Åžimdiye kadar Türkiye’de yapılan nüfus sayımlarında birbirinden çok farklı doÄŸum fazlası oranları elde edilmiÅŸtir. 1935 de doÄŸum fazlasının yıllık ortalama oranı % 021 idi. Bu oran 1940 yılında biraz azalarak % 019 olmuÅŸ, 1945′de büsbütün azalarak % 010′a düşmüş, fakat 1950′de birden bire yükselerek % 022, 1955 yılında % 028′e yükselmiÅŸ fakat 1960-yılmda % 028 olarak kalmıştır. Daha sonraki devrelerde: 1965 % 025, 1970′de % 025, 1975′de % 025, 1980′de % 020 1985 % 025, 1990′de % 021 1997 de % 15′e düşmüştür.
1940-1945.yıllan arasında nüfus artışında görülen ağırlaÅŸmanın en etkili sebebi, o yıllarda Türkiye’de ana-baba olacak yaÅŸtaki nüfus sayısının az oluÅŸudur ki; bu azlık l. Dünya Savaşı ile Ä°stiklâl savaşına rastlayan ölüm-kalım devresinde Türkiye’de doÄŸum oranlarının azalmasından ileri gelmiÅŸtir. Ä°ÅŸte bu yüzden 1940-1945 arasındaki devrede doÄŸum sayısı azalmış, fakat 1945 “den sonraki devrede artık harpler sona ermiÅŸ bulunduÄŸundan ana-baba say ısı artmış ve bu yüzden doÄŸumlar fazlasıyla çoÄŸalmıştır.