Yeni Lisan Hareketi
Genç Kalemler dergisi etrafında toplanarak, “Yeni Lisan” hareketini baÅŸlatanlar da devrin Türkçülük hareketini yürüten sanat ve fikir adamlarıdır. Türkçe’nin sadeleÅŸmesi konusunda en kalıcı atılımı, Yeni Lisancılar baÅŸarmıştır 1911′de Selânik’te Genç Kalemler dergisi etrafında toplanan Yeni Lisancılar ilk defa Millî Edebiyat kavramını da ortaya atmışlardır.
Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp, Ali Canip, Âkil Koyuncu’nun öncülüğündeki Genç Kalemler ve Yeni Lisan hareketi Milli bir edebiyat milli bir dille yaratılabilir” görüşünü ortaya atıp, Türkçe’nin sadeleÅŸmesi için ÅŸu ilkeleri kabul ve ilân etmiÅŸlerdir:
1- Arapça ve Farsça gramer kurallarının kullanılmarnası, bu kurallarla yapılan terkiplerin kaldırılması,
2- Arapça ve Farsça kelimelerin Türkçe’de söylendikleri gibi yazılması,
3- Başka Türk Lehçelerinden kelimeler alınmaması,
4- İstanbul konuşması esas alınarak yeni bir yazı dilinin meydana getirilmesi,
5- Dil ve edebiyatın doğu-batı taklitçiliğinden kurtarılması,
Türk şair, yazar ve fikir adamları arasında kısa zamanda yayılan bu yeni lisan ve millî edebiyat anlayışı, bir edebiyat akımı halini almış ve devrin hemen bütün şair ve yazarları bu anlayışla eserler vermişlerdir. Bu dönemde sade dille eser veren şair ve yazarlardan bazıları şunlardır: Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Faruk Nafiz, Halit Fahri, Orhan Seyfi Yusuf Ziya Enis Behiç, Halide Edip, Yakup Kadri, Refik Halid, Reşat Nuri, Yahya Kemal; Türkçü hareketin içinde bulunmamak beraber Mehmet Akif, Süleyman Nazif ve daha bir çok isim.
Günümüz Türkçesinin sadeleÅŸmesinde ve geliÅŸmesinde Yeni Lisan Hareketi ilk devre, baÅŸlangıç devresi olarak düşünülürse, ikinci devresi de 1930′larda baÅŸlayan “Dil İnkılâbı” devresidir. Bu devrede Atatürk’ün öncülüğü ile Türkçe’ye devlet elî uzanmış, sadeleÅŸme ve Türkçecilik bir “devlet politikası” haline getirilmiÅŸtir. 1928′de Lâtin Alfabesi’nin kabulü ve 1932′de Türk Dil Kurumunun kuruluÅŸu, Türkçe’nin sadeleÅŸtirilip zenginleÅŸtirilmesi yanında araÅŸtırılıp incelenmesini de saÄŸlamıştır.




Aaa Nazlanma ama Gel Yorum yaz
You must be logged in to post a comment.