Bilge’nin düşüncelerine katılıyor musunuz? Neden?

5.sınıf Türkçe ANITTEPE YAYINCILIK dersi için verilen 5. TEMA VATANDAŞLIK SOKAK (Dinleme/İzleme Metni) etkinlik birisi.  Soru şu şekilde:

İnsanlar farklı özelliklere sahiptir. Bizi birbirimizden ayıran fiziksel (boyumuz, kilomuz vb.) ve kişisel (duygu, düşünce vb.) özelliklerimiz vardır. Kimimizin ten rengi, kültürü, dili ve dini farklıdır. Bu özellikler birimizi diğerinden önemli yapmaz. Farklılıklara saygı göstermeliyiz.

  • Bilge, bu sözlerle insanlara eşit davranılması ve adil olunmasını istiyor. Bilge’nin düşüncelerine katılıyor musunuz? Neden?

Bilge’nin insanlara eşit davranılması ve onlara karşı ayrım gözetmeksizin adil olunmasını gerektiği düşüncelerine katılıyorum. Çünkü dünyadaki her insanın yaşama ve adil davranılma hakkı vardır. Onların doğuştan gelen fiziksel farklılıklarına ve kişisel tercihlerine saygı göstermeliyiz. Bu farklılıklar ve tercihler onları diğer insanlardan daha önemli veya daha üstün yapmaz. Eğer bu şekilde davranmazsak dünyada sürekli bir üstün gelme çabası yaşanır ve dünya adaletin olmadığı, güçlünün diğerlerini ezdiği yaşanmaz bir yer haline gelir.

“Toplum hayatını düzenleyen kurallar olmasaydı hayat nasıl olurdu?” konusunu gruplara ayrılarak sınıfta tartışınız.

5.sınıf Türkçe ANITTEPE YAYINCILIK dersi için verilen 5. TEMA VATANDAŞLIK SOKAK (Dinleme/İzleme Metni) etkinlik birisi.  Soru şu şekilde:

  • “Toplum hayatını düzenleyen kurallar olmasaydı hayat nasıl olurdu?” konusunu gruplara ayrılarak sınıfta tartışınız. Grupların bakış açılarından yola çıkarak konu hakkında genel bir yargıya ulaşınız.

Kurallar olmasaydı toplumsal yaşam diye de bir şey olmazdı. Çünkü toplum olarak birlik ve beraberlik duygusu hiçbir zaman yaşanamazdı. Güçlülerin zayıfları ezdiği, adaletin olmadığı, kargaşa ve kavgaların hüküm sürdüğü bir dünya ortaya çıkardı. Toplum hayatını düzenleyen kurallar sayesinde insanlar ile diğerleri arasından bir saygı ve sevgi ortamı kurulabiliyor, huzur ortamı oluşuyor, adalet sağlanabiliyor.

Dinlediğiniz “Sokak” metninden hareketle yeni bir metin oluşturunuz.

5.sınıf Türkçe ANITTEPE YAYINCILIK dersi için verilen 5. TEMA VATANDAŞLIK SOKAK (Dinleme/İzleme Metni) etkinlik birisi.  Soru şu şekilde:

  • Dinlediğiniz “Sokak” metninden hareketle yeni bir metin oluşturunuz.

Doğayı Koru

 Sevgili kardeşim;

Bugün seni okuldan dönerken pencereden gözetliyordum. Elindeki kâğıtları yere attığını gördüm. Sokakları kirletme! Evimizin temiz ve düzenli olması için nasıl çalışıyorsak sokakların da temiz ve düzenli olması için çalışmalıyız. Sokaklar herkesin evidir. Bunu hiçbir zaman unutma.

Eline çöp olarak isimlendirebileceğin bir şey geçtiğinde onu sokağa, doğaya atma. Herkesin senin gibi yaptığında çevrenin ve doğanın nasıl kirleneceğini bir düşün. Eline atık bir kağıt, bir cam şişe geçtiğinde onu sokağa değil geri dönüşüme at. Atıkların geri dönüştürülerek yeniden ülke yararına kullanılmasına katkı sağla. Sokakları kirleten birini gördüğünde mutlaka uyar. Kirliliğin sebebi bir işyeri ise bunu mutlaka devletin ilgili kurumlarına bildir. Çünkü doğayı ve çevreyi kirleten herkes gelecek nesillerin dünyasını yok etmektedir.

Sokağı ve doğduğun şehri temiz tut! Bir gün çevre kirliliği sonucu orası yaşanmayacak, nefes dahi alınamayacak hale gelirse gidecek başka bir vatanın olmadığını hep hatırla. İçinde yaşadığın sokakları ve doğayı koru. Doğanın bizim evimiz olduğunu unutma!

İhtiyacı olan birine yardım ettiniz mi? SOKAK (Dinleme/İzleme Metni)

.sınıf Türkçe ANITTEPE YAYINCILIK dersi için verilen 5. TEMA VATANDAŞLIK SOKAK (Dinleme/İzleme Metni) Hazırlık Çalışmaları sorularından birisi.  Soru şu şekilde:

  • İhtiyacı olan birine yardım ettiniz mi? Yaptığınız bu davranıştan sonra kendinizi nasıl hissettiniz?

Komşumuz olan ihtiyar bir teyze var, tek başına yaşıyor. Onu gördüğümde elinde bir şey varsa yardım edeyim mi diye mutlaka soruyorum. Elinde ağır bir şey olunca genel olur diyor. Onun gözlerinin teşekkür edercesine olan bakışı benim kendimi daha iyi hissetmemi sağlıyor. Kendimi mutlu ve huzurlu hissediyorum. Onun yerime kendimi koyuyorum ve yaşlılığımda bana da bu şeklide yardım edileceğini düşünerek mutlu oluyorum.

Otobüste, dolmuşta vb. toplu taşıma araçlarında büyüklerinize yer veriyor musunuz?

5.sınıf Türkçe ANITTEPE YAYINCILIK dersi için verilen 5. TEMA VATANDAŞLIK SOKAK (Dinleme/İzleme Metni) Hazırlık Çalışmaları sorularından birisi.  Soru şu şekilde:

  • Otobüste, dolmuşta vb. toplu taşıma araçlarında büyüklerinize yer veriyor musunuz? Neden?

Otobüste veya dolmuşta yolculuk ederken gördüğüm büyük ve yaşlı kişilere yer veriyorum. Çünkü bu araçlar sürekli olarak dur kalk yaptıkları için ayakta olan yolcular her an düşme tehlikesi ile karşı karşıya kalıyorlar. Ben daha genç ve çevik olduğum için dur kalk hareketlerinde kendimi daha rahat koruyabiliyorum. Ayrıca yaşlı kişiler ayakta duramayacak kadar güçsüz ve bitkin olabiliyorlar. Bu nedenle onlara her zaman yer veriyorum. Bir de onlara duyduğum saygı ve hürmet gereği bunu yapıyorum. İleride bende yaşlanacağım ve bana da yer verilmesi isteyeceğimi düşünerek onlarla empati kuruyorum.

Toplumsal kuralların ihlalini anlatan gazete haberleri derleyiniz.

5.sınıf Türkçe ANITTEPE YAYINCILIK dersi için verilen 5. TEMA VATANDAŞLIK SOKAK (Dinleme/İzleme Metni) Bir Sonraki Derse Hazırlık sorularından birisi.  Soru şu şekilde:

  • Toplumsal kuralların ihlalini anlatan gazete haberleri derleyiniz. Getirdiğiniz haberlerde hangi toplumsal kuralların ihlali anlatılmıştır.

Toplumsal kuralların ihlali ve sonucunda yaşanan şiddet olayının anlatıldığı gazete haberine aşağıdaki link üzerinden ulaşabilirsiniz.

https://www.odevde.com/gazetelerden-ve-televizyon-kanallarindan-insan-haklarinin-ihlal-edildigine-iliskin-haberleri-takip-ediniz/

Üç farklı toplumsal kural ihlali için örnek yazımızı aşağıdaki link üzerinden ulaşabilirsiniz.

https://www.odevde.com/toplumsal-hayatla-ilgili-kurallara-yeterince-uyulmayan-cevrenizdeki-uc-farkli-alandan-ornek-veriniz/

Aziz Sancar (Dinleme/İzleme Metni), Çağlar SUNAY,8. TEMA BİLİM VE TEKNOLOJİ

5.sınıf Türkçe ANITTEPE YAYINCILIK dersi için verilen 8. TEMA BİLİM VE TEKNOLOJİ Aziz Sancar (Dinleme/İzleme Metni)

AZİZ SANCAR

Aziz Sancar 1946 yılında Mardin’in Savur ilçesinde, sekiz çocuklu bir ailenin yedinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Anne ve babası okuma yazma bilmiyordu. Ancak eğitime çok önem verdiklerinden oğullarını okula gönderdiler.

Aziz Sancar önce memleketinde ilk ve ortaöğrenimini tamamladı, ardından tıp eğitimi almak üzere İstanbul’a gitti. Yeniden Savur’a dönerek iki yıl boyunca doktor olarak görev yaptı. Daha sonra doktora çalışması yapmak üzere Amerika Birleşik Devletleri’ne gitti. Doçentliğini yine bu ülkedeki Yale Üniversitesinde DNA onarımı üzerine yaptığı tezle aldı. Bunun yanı sıra hücre dizilimi, kanser tedavisi ve biyolojik saat gibi alanlarda çalışmalar yürüttü. Başarılarla dolu bir meslek yaşantısına rağmen Aziz Sancar’ın ABD’deki ilk yılları hayli zorlu geçmişti. Kendisine çok güvenmiyor, laboratuvar çalışmalarında diğer öğrenciler kadar başarılı olamayacağını düşünüyordu. O da tek çarenin çok çalışmak olduğuna karar verdi. Üzerinde çalıştığı problemlerle ilgili basit deneyler hazırlayacak, konusunu en ince ayrıntısına kadar öğrenecekti. Ama ilk başlarda işler pek de planladığı gibi gitmedi. Deneylerde istediği sonuçları bir türlü alamıyordu. Hatta bir arkadaşı onun bilimsel araştırmadan pek de anlamadığını, yeniden başarılı olduğu doktorluk mesleğine dönmesi gerektiğini söylemişti. Ama o yılmadı ve azimle çalışmalarına devam etti. 30 yıl süren gayretli çalışmalarının karşılığını da Nobel Kimya Ödülü’nü 2015’te kazanarak aldı.

Vücudumuzdaki hücreler genetik yapımızın temel taşı olan DNA’nın kendini kopyalayarak çoğaltması sayesinde yenilenmektedir. Her şey yolunda gittiğinde, yani sağlıklı olduğumuzda yaşamımız boyunca farkında olmadan bu iş kendiliğinden sürüp gider. Ancak hücre çoğalması bazen kontrolden çıkar ve sonuçta her yıl tüm dünyada milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine neden olan kanser hastalığı ortaya çıkar.

İşte Aziz Sancar’ın hücrelerdeki DNA onarımı ve genetik bilginin korunumuyla ilgili çalışmaları bu hastalığın önlenmesinde ve tedavisinde çığır açıcı bir niteliğe sahip. Ama yine de Aziz Sancar daha çok çalışmak gerektiğini, henüz kansere çare bulunduğunu söylemek için erken olduğunu hatırlatıyor. Ülkemizin gençlerinin Nobel Ödülü kazanabilecekleri çok sayıda çalışma alanı olduğunu söylüyor.

Çağlar SUNAY

Paylaşalım (Dinleme/İzleme Metni), Dursun BULUT, 7. TEMA ERDEMLER

5.sınıf Türkçe ANITTEPE YAYINCILIK dersi için verilen 7. TEMA ERDEMLER Paylaşalım (Dinleme/İzleme Metni)

PAYLAŞALIM

Aramızda sevinçler,

Paylaştıkça artacak.

Üzüntü, elem, keder;

Tam tersi azalacak.

 

El ele verince,

Güç birliği edince,

Herkes kendi fikrince,

Birlik olunca güzel.

 

“Bir elin nesi var,

İki elin sesi var.”

Ayrı gayrı olunmaz.

Yalnız taş duvar olmaz.

 

İş bulup işleyelim,

Güzel düş düşleyelim,

İş birliği yaparak,

Zorlukları aşalım.

 

Dursun BULUT

Tavşan İle Kaplumbağa (Dinleme/İzleme Metni), Ahmet EFE, 6. TEMA SAĞLIK VE SPOR

5.sınıf Türkçe ANITTEPE YAYINCILIK dersi için verilen 6. TEMA SAĞLIK VE SPOR Tavşan İle Kaplumbağa (Dinleme/İzleme Metni)

TAVŞAN İLE KAPLUMBAĞA

Kendini beğenmiş, şımarık bir tavşan yaşardı eskiden. Günlerden bir gün yavru bir kaplumbağa ile karşılaştı. Onun ağır ağır yürüdüğünü görünce: “Sen!” dedi, “Bu adımlarla akşama kadar bir arpa boyu yol alamazsın! Hepiniz böylesiniz; hantal, uyuşuk ve tembel. Bana baksana, birkaç sıçrayışta şu tepenin başına ulaşırım!..” Yavru kaplumbağa şımarık tavşanın bu ağır ve incitici sözleri karşısında bir an düşündü.

“Kendine bu kadar güveniyorsan yarışalım.” dedi, “Bakalım o tepenin başına kim önce varacak?” Tavşan bir kez daha dönüp baktı tepeye. Epeyce uzaktaydı ama bu küçük kaplumbağadan önce varırdı elbette.

“Sen aklını mı yitirdin?” dedi alayla, “Benimle nasıl yarışacaksın?” kaplumbağa:

“Denemekten bir şey çıkmaz.” deyince şımarık tavşan:

“Sen başla yürümeye” dedi, “ben biraz sonra yetişir ve geçerim seni!”

Yavru kaplumbağa tepeye doğru yola çıktı. Tavşan ise oradaki bir ağacın altına oturdu ve “ Şurada biraz dinleneyim. Akılsız kaplumbağa tepeye iyice yaklaşınca bir koşuda varır ve onu geçerim.” Diye mırıldanarak uyuklamaya başladı. Gözlerini açtığında yavru kaplumbağanın tepeye ulaşmakta olduğunu gördü. Telaş ve kızgınlıkla yerinden doğrulup koşmaya başladı. Ne kadar hızlı koştuysa da kaplumbağadan önce varamamıştı tepeye. Yarışı kaybettiğini anlayınca kıpkırmızı kesildi. Utanç içinde kalmış, başını yere eğmişti. Yavru kaplumbağa:

“Bu kadar üzülmene gerek!” dedi gülerek. “Sen kendini herkesten üstün gördüğün için yarışı baştan kaybettin. Kibir, gurur ve haksız övünmelerin sonu budur işte!

Ahmet EFE

SOKAK (Dinleme/İzleme Metni), Edmondo de AMİCİS, 5. TEMA VATANDAŞLIK

5.sınıf Türkçe ANITTEPE YAYINCILIK dersi için verilen 5. TEMA VATANDAŞLIK SOKAK (Dinleme/İzleme Metni)

SOKAK

Öğretmenin evinden dönerken seni pencereden gözetliyordum. Bir kadına çarptın. Sokakta yürürken dikkat et! Orada da ödevler vardır. Evde adımlarını ve davranışlarını ölçüyorsun da sokakta aynı şeyi niçin yapmıyorsun? Orası herkesin evidir. Bunu unutma Enriko.

Sokakta bir ihtiyara, kollarında çocuk bulunan bir kadına, koltuk değnekli bir sakata, bir yükün altında eğilmiş bir adama, yaşlı bir aileye rastladığın zaman, onlara saygı ile yol vermek zorundasın. Biz; ihtiyarlığa, anne sevgisine, sakatlığa, yorgunluk ve ölüme saygı beslemek zorundayız.

Kendisine arabanın çarpma tehlikesi bulunduğunu gördüğün kimse eğer bir yetişkin ise haber ver; çocuk ise çekip kurtar. Ağlayan tek bir çocuk gördüğün zaman niçin ağladığını sor. Yaşlı bir adamın düşürdüğü bastonu hemen yerden al. İki çocuk kavga ediyorsa ayır. Kavgacılar küçük değilse kalpleri yaralayan ve katılaştıran kaba davranışları görmemek için oradan uzaklaş.

(…)

Yolunu senden soran bir yolcuya her zaman saygılı cevap ver. Herkese sırıtma, gereksiz yere koşma, bağırma. Sokağa saygı duy.

Bir ulusun terbiyesi hakkında sokaktaki davranışlarıyla yargıya varılır. Sokağında uygunsuz olaylar gördüğün ülkelerin, evlerinde de aynı şeyi bulursun.

Sokağı ve doğduğun şehri iyice tanı! Bir gün ondan uzaklaşmak zorunda kalırsan ilk adımlarını attığın, ilk heyecanlarını duyduğun, ilk arkadaşlarını edindiğin bu şehri yıllar boyunca senin biricik dünyan olan bu küçük vatanı, belleğinde diri ve canlı bulmakla zevk duyacaksın. O, senin için bir anne olmuştur; seni aydınlatmış ve korumuştur. Onun halkını, sokaklarını tanı ve sev!

Baban

Edmondo de AMİCİS